Sorumlu Tüketim ve Üretim için neler yapıyoruz?

Yapılan araştırmalar şunu açıkça gösteriyor ki eğer tüketim ve üretim alışkanlıklarımızı değiştirmezsek, doğaya ve kendi sağlığımıza geri dönüşü olmayacak zararlar vereceğiz.

Üretene değer vermeyen bir topluluk yoksulluğa ve dışa bağımlılığa mahkum olur. Ürettiğimizden daha fazlasını tüketirsek yaşayacağımız kaçınılmaz son tükenmek olacaktır. Kısa vadeli planlarla, geleceğimizi düşünmeden sadece günü kurtarmaya çabalamak ise tükenişi geciktirmekten başka işe yaramaz.

Hedef 12. Sürdürülebilir tüketim ve üretim kalıplarının güvence altına alınması

Sürdürülebilir tüketim ve üretim için 10 yıllık çerçeve programının uygulanması

12.1. Gelişmiş ülkelerin başı çekmesi ve bütün ülkelerin harekete geçmesiyle, gelişmekte olan ülkelerin kalkınma ve yetkinliklerini göz önünde bulundurarak Sürdürülebilir Tüketim ve Üretim İçin 10 Yıllık Çerçeve Programı’nın uygulanması
   12.1.1. Bir öncelik ya da ulusal politikalardaki bir hedef olarak sürdürülebilir tüketim ve üretimi (SCP) yaygınlaştıran ya da sürdürülebilir tüketim ve üretim SCP – Ulusal Eylem Planları’na sahip ülke sayısı

Öncelikle bizler tüketici olarak yediğimizin, içtiğimizin farkında olarak hareket etmeliyiz. Gıdalarımızı kimin ürettiğini, nerede ve hangi yöntemler ile üretim yaptığını şeffaf bir şekilde görebilmeniz için üreticilerimize doğrudan erişebilmenizi sağlıyoruz. Mümkün olduğunca üreticilerimizi ziyaret ediyor, onları anlamaya ve hikayelerini sizlere aktarıyoruz. Aslında etrafınızda olan fakat göremediğiniz belki bahçesinde meyve yetiştiren, meyvelerle evinde reçel yapan, atalık tohumlar ile ekmek yapan yerel üreticilerimize kolaylıkla ulaşabilmeniz onlar ile aramızdaki zayıflayan bağları tekrar kuvvetlendirerek gıda ihtiyaçlarınızı ilk elden güvenle sipariş edebilirsiniz. Bunun için teknolojiden faydalanarak  dijital pazar yeri geliştiriyoruz.

Doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimi ve kullanımı

12.2. 2030’a kadar doğal kaynakların sürdürülebilir yönetiminin ve etkin kullanımının sağlanması
   12.2.1. Madde ayak izi, kişi başına düşen madde ayak izi ve GSYH başına madde ayak izi
   12.2.2. Yurtiçi madde tüketimi, kişi başına yurt içi madde tüketimi ve GSYH başına yurt içi madde tüketimi

Üreticilerimizi daha iyi üretime teşvik edebilmek için geliştirmekte olduğumuz bir algoritma ile kullanılan tohumlardan, doğal kaynakların kullanım yöntemlerine, üretimden paketlenip müşterilerine teslim edilene kadar ölçümleyebildiğimiz verileri topluyoruz. Ve bilinçli tüketicilerimizin yorum ve değerlendirmeleri ile sağladıkları kitlesel denetim sistemimiz sayesinde iyi üreticileri ön plana çıkarırken diğer üreticilerimizin de standartlarını iyileştirmeye teşvik eden bir sistem kuruyoruz. Şunu unutmamalıyız üretimin devam edebilmesi için üretenlerin hak ettikleri değeri mutlaka kazanması lazım. Ancak günümüzde izlenen hatalı politikaların olduğunu ve insanları üretmekten vazgeçmek zorunda bıraktığını da maalesef gözlemliyoruz.

Çiftçilik yapan bir ailede büyümüş biri olarak gördüklerim ve hissettiklerimi sizlerle de paylaşmak isterim. Çiftliğimizi, çiftçiliği çok sevmeme rağmen babam beni ve kardeşlerimi tarımdan uzaklaştırmak için ne gerekiyorsa yaptı. Çünkü tarım sektöründeki gidişatın iyiye gitmediğini muhtemelen görüyordu ve haklı çıktı. Biz çiftliğimizi sattık şimdi bambaşka işler ile geçimimizi sağlıyoruz. ÇiftçidenEve sayesinde tanıştığımız pek çok üreticimizden mazot ve elektrik gibi girdilerin çok yüksek olduğunu üretim yapabilmek için bir yandan bu maliyetler ile mücadele ederken bir yandan da doğa koşulları ile ve iklim ile mücadele etmek zorunda olduklarını duyuyoruz. Çiftçilerimizin bir üretim planlaması olmadan ve tahminlere dayalı yöntemler ile ekim yaptığını, para kazandırmadığı için yeri geldiğinde ekili meyve ağaçlarını sökmek durumunda kaldığını, toplaması daha maliyetli olduğu için mahsulü tarlada bırakmak zorunda kaldığını ve belki tüm sermayesini veya borçlanarak ektiği tohumları tam toplayacağı zaman bir dolu, don, böcek veya hastalık salgını ile tüm mahsulünü kaybetme risklerini alarak üretimini sürdürmeye çalıştığını biliyoruz.

Küresel Kişi Başı Gıda Atıklarının Yarıya İndirilmesi

12.3. 2030’a kadar perakende ve tüketici düzeylerinde kişi başına düşen küresel gıda atığının yarıya indirilmesi ve hasat sonrası kayıplar dâhil üretimdeki ve tedarik zincirlerindeki gıda kayıplarının azaltılması
12.3.1. Küresel gıda kaybı endeksi

2030’a kadar kişi başına düşen küresel gıda israfının perakende satış ve tüketici seviyesinde yarıya düşürülmesi ve hasat sonrası kayıplar da dâhil olmak üzere, üretim ve tedarik zinciri faaliyetleri sürecinde gıda kayıplarının azaltılması için öncelikle tüm kullanıcılarımızı mevsiminde tüketmeye davet ediyoruz. Ürünlerin tazeliği için stoklama ve depolama yapmadan tarladan çıktığı gibi veya kavanozlandığı gibi sizlere ulaştırabilmek istiyoruz. Kullanıcılarımızdan gelen talepler ve sipariş analizlerini üreticilerimiz ile paylaşarak dengeli, planlı ve ölçümlenebilir bir şekilde üretim yapabilmesi için veri analizleri yaparak bilgiyi anlamlı bir hale getirebiliriz. Bu sayede hem iyi gıdaya ilk elden daha makul fiyatlar ile her kesimin ulaşabileceği bir ortam yaratırken, gıda israfı ve hasat sonrası kayıpları önleyebilmek için sektöre yön verebiliriz.

Sorumlu Kimyasal ve Atık Yönetimi

12.4. 2020’ye kadar üzerinde anlaşmaya varılan uluslararası çerçevelere uygun olarak kimyasalların ve tüm atıkların yaşam döngüleri boyunca çevresel olarak sağlam biçimde yönetimlerinin sağlanması ve bu kimyasalların ve atıkların insan sağlığı ve çevre üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirgemek için havaya, suya ve toprağa karışmalarının önemli ölçüde azaltılması
12.4.1.
İlgili her anlaşma gereği tehlikeli atıklar ve diğer kimyasallarla ilgili bilgi aktarım taahhütü bulunan, uluslararası çok taraflı anlaşmalara dahil olan tarafların sayısı
   12.4.2. Atık bertaraf şekline göre kişi başına üretilen tehlikeli atık ve işlenmiş tehlikeli atık oranı

Geleneksel yöntemlere baktığımızda tarladan sofraya gelene kadar kayıt dışı gerçekleşen pek çok aşama olduğunun farkındayız ve takibi bu durum ölçümlenmesi zor bir sistem oluşturuyor. Bu sistem sonucu üreticiler emeklerinin tam karşılığını alamadığı gibi ürün kalitesine odaklanmak yerine kapasitesini arttıracak bazı kimyasal faaliyetlere başvurmak durumunda kalıyor. ÇiftçidenEve doğrudan satış sisteminde ise dükkan açan üreticilerimizin gelirlerini artırırken kullanıcılarımız ise bu ürünlere daha makul fiyatlar ile satın alabilmelerini amaçlıyoruz. Tüketicilerin talepleri doğrultusunda elde ettiğimiz veriler ile mevsiminde tüketim ve planlı üretim için veri analizleri yaparak gıda israfını azaltabileceğimizi ön görüyoruz.

Şirketlerin sürdürülebilir uygulamalar ve sürdürülebilirlik raporlaması için teşvik edilmesi

12.6. Özellikle büyük ve uluslarötesi şirketler başta olmak üzere şirketlerin sürdürülebilir uygulamaları kabul etmelerinin ve sürdürülebilirlik bilgilerini raporlama döngülerine entegre etmelerinin teşvik edilmesi
   12.6.1. Sürdürülebilirlik raporları yayınlayan şirketlerin sayısı

Bir ürünün yetiştirmeden, hasata, işlemeden saklamaya kadar nasıl üretildiği, hangi yöntemlerin kullanıldığı, nereden geldiği ve kimin ürettiğini bilerek şeffaf ve güvenilir bir pazar yeri platformu kuruyoruz. Bunu yapabilmek için kullanıcı deneyimimizi tamamen müşteri odaklı olarak iyileştirmeye yazılımımızı bu doğrultuda geliştirmeye özen gösteriyoruz. Sağlıklı beslenme ve ekolojik üretim konusunda bilgilendirici içerik ve tasarımlar oluşturuyoruz. Üreticilerimizin çiftliklerini veya imalathanelerini yerinde ziyaret ederek ihtiyaçlarını daha yakından anlamaya gayret ediyoruz. Daha çok üreticimizi ekolojik yöntemler kullanmaya ve organik üretime davet edebilmek için bilgilendirici ve teşvik edici algoritmalar geliştiriyoruz.

ÇALIŞMALARIMIZ SONUCU:

ÇiftçidenEve pazar yerinde bugüne kadar;

  • 230’dan fazla satıcı abonelik başvurusu aldık ve
  • 160’dan fazla dükkan açıldı.
  • 720’den fazla ürün listelendi.

SOSYAL ETKİ:

  • Yetiştirme, hasat, işleme ve saklama süreçleri ile ilgili üreticilerimizin %40’ı üretim yöntemleri ve sertifikalarını tanımladı. Sene sonuna daha fazla üreticimizin üretim yöntemlerinin raporlanabilir olması için çalışmalara devam ediyoruz.

2020 HEDEFİMİZ:

  • Üreticilerimizin üretim yöntemlerini raporlayan oranını %60‘in üzerine çıkarmayı hedefliyoruz.
  • Türkiye’nin her yöresinden en az bir üreticiye ulaşmak istiyoruz.

Evrensel sürdürülebilir yaşam biçimi anlayışının teşvik edilmesi

12.8. 2030’a kadar her yerde herkesin sürdürülebilir kalkınmayla ilgili bilgi ve farkındalık edinmesinin ve doğayla uyum içinde bir yaşam sürmesinin güvence altına alınması
   12.8.1. (a) Ulusal eğitim politikaları içinde, (b) müfredatta, (c) öğretmen eğitiminde ve (d) öğrenci değerlendirmede; (i) küresel vatandaşlık eğitimi ve (ii) sürdürülebilir kalkınma için eğitimin (iklim değişikliği eğitimi dahil) ne ölçüde yaygın hale getirildiği

Hepimizin gıda üretebilme gibi bir imkanı yok ancak biz tüketiciler olarak üretime olan bakış açımızı değiştirmeliyiz. Belki de elimizdeki telefonların ekranlarından kafamızı biraz kaldırıp giderek hızlanan tüketim çılgınlığına bir dur demeliyiz. Teknoloji ve parayı amaç olarak görmek yerine bir araç olarak kendimize zaman ayırabileceğimiz, yaşam kalitemizi arttıran gıdalar tüketerek daha sağlıklı bireyler haline gelirken; hem kendimize hemde bizden sonraki nesillere güzel bir miras bırakabiliriz.

Gelişmekte olan ülkelerin sürdürülebilir tüketim ve üretime yönelik bilimsel ve teknolojik kapasitelerinin desteklenmesi

12.a. Gelişmekte olan ülkelerin daha sürdürülebilir tüketim ve üretim kalıplarına yönelmeleri için bilimsel ve teknolojik kapasitelerini güçlendirme konusunda desteklenmeleri
12.a.1. Gelişmekte olan ülkelere sürdürülebilir tüketim, üretim ve çevreye uyumlu teknolojiler için araştırma geliştirmede alanında yapılan yardım miktarı

Türkiye’de yaşayan vatandaşlar olarak sadece gıda veya tarım üretimine değil genel olarak üretmeye ve üreticiye değer verme konusunda bazı eksiklerimiz olduğunu gözlemliyorum. Neden üretime değer vermediğimizi düşünmemin sebebini kendi kendi hayatımda gördüğüm bazı sorunlar üzerinden örneklendirebilirim.

“Hatay’da nesillerdir çiftçilik yapan bir ailede büyüdüm. Fakat biz tarım işimizi devam ettiremedik ve çiftliğimizi satmak durumunda kaldık. Büyük çoğunluğu çiftçilik yapan çok büyük bir ailem var. Bugün konuştuğum bir çok çiftçide benzer zorlular olduğunu gözlemliyorum. En son Antalya’dan tamamen ekolojik üretim yapan bir çiftçimiz yüksek girdi maliyetler sebebi ile 2020 yılında tarım faaliyetlerine ara vereceklerini söyledi. Zaten aşağıdaki raporda bu üzücü tabloyu ve gidişatı gözler önüne seriyor.

Türkiye'de çiftçi sayısı

Ben çiftçilik yapamadığım için İstanbul’a geldim ve bilgisayar mühendisi oldum. Artık yazılım teknolojilerini kullanarak gördüğüm sorunlar ve kurumlar için teknolojik çözümler üretiyorum. Fakat görüyorum ki ülkemizde yazılım üretenler de günümüzde ekonomik olarak yeteri kazancı elde edemiyor. İşini iyi yapan bir çok mühendis arkadaşım Hollanda, Amerika veya Almanya gibi ülkelere gidip başka ülkelerde hayata tutunmak zorunda kalıyorlar. Yaşadığımız tüm ekonomik ve sosyolojik zorluklara rağmen yılmadan, pes etmeden ve kullanıcılarımızın övgü ve destekleriyle ÇiftçidenEve hareketini büyütmeye, sorumlu üretim ve tüketim için çalışmalarımıza devam ediyoruz.

Peki Tüketici olarak ben ne yapabilirim ki diye düşünüyorsanız?

En büyük etkiyi siz yaratacaksınız. İmkan olduğu ölçüde sürdürülebilir malları satın alarak atıklarınızı azaltmak birçok şekilde mümkün. Örneğin gıdalarınızı israf etmeyerek ve denizlerin kirlenmesinin birinci nedeni olan plastik malzemelerin kullanımını azaltarak katkı sağlayabilirsiniz. Biolive gibi doğada çözülebilen bioplastikler üretilmesi için çalışmalar yürüten firmaları destekleyebilirsiniz. Satın aldığınız malzemeler hakkında nerden geldiğini, kimin ürettiğini ve hangi yöntemler kullandığı gibi bilgiye sahip olmak da önemli bir unsurdur. Günümüzde tekstil, tarımdan sonra suları en fazla kirleten ikinci sektördür. Birçok moda kuruluşu çeşitli kalkınmakta olan ülkede tekstil çalışanlarını istismar etmektedir. Eğer sürdürülebilir ve yerel kaynaklardan satın alırsanız fark yaratabilir, şirketlere sürdürülebilir yöntemler edinmeleri konusunda baskı uygulayabilirsiniz.

Saygılarımla,
Uğur Mursaloğlu
Kurucu & Operasyon Sorumlusu @CiftcidenEve


Sürdürülebilir bir yaşam için nasıl mücadele edebiliriz?


UNDP Türkiye Sorumlu Üretim ve Tüketim Raporu‘nu inceleyebilirsiniz.

Benzer Yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Son Yazılar

PwC, Sosyal Etki Lab 2019 Finalistiyiz

https://youtu.be/pSSzSRNMfWw PwC’nin Sosyal Etki Laboratuvarı (Social Impact Lab) yarışmasında ÇiftçidenEve girişimi ülke elemelerini geçmeyi başararak ve Scale-Up kategorisinde Türkiye 1.si...

Sorumlu Tüketim ve Üretim için neler yapıyoruz?

Yapılan araştırmalar şunu açıkça gösteriyor ki eğer tüketim ve üretim alışkanlıklarımızı değiştirmezsek, doğaya ve kendi sağlığımıza geri dönüşü olmayacak zararlar...

Açlığa son vermek için ne yapıyoruz?

Dünyanın bir çok yerinde olduğu gibi ülkemiz de ekonomik bir çalkantıdan geçiyor ve bir çoğumuz zor günler geçiriyor. Hepimiz ekmek...

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’ne BİZ olarak ulaşabiliriz

Haziran ayında başvurduğumuz PwC Sosyal Etki Laboratuvarı programında ilk turunu geçmeyi başardık. İkinci tur için bizden istenilen ÇiftçidenEve İş Planını hazırlarken...

Sarımsakta aracılar değil köylüler kazanacak!

Nevşehir Acıgöl Tarım ve Orman İlçe Müdürü Taner Düzgün, konuyla ilgili olarak Tarımdan Haber'e yaptığı açıklamada şunları kaydetti: "Nevşehir ilimiz Acıgöl...

En iyi mısır nasıl üretilir bilir misin?

Her yıl yapılan “Yılın En iyi Mısırı”yarışmasına katılan çiftçilerden biri sonunda en büyük ödülü kazanarak “en iyi mısır üreticisi” ünvanını...

Atalık Siyez Buğdayı Nedir ?

Siyez buğdayı faydaları saymakla bitmiyor. Slow Food Biyoçeşitlilik Vakfı tarafından Türkiye’nin korunması ve üretiminin desteklenmesi gereken ilk "Presidium” ürünü olarak...

Yıldızlı Projeler Finali

Yıldız Teknik Üniversitesi IEEE Öğrenci Kulübünün düzenlemiş olduğu Yıldızlı Projeler yarışmasında ÇiftçidenEve sosyal pazar yeri projemiz ile finale kalmanın gururunu...